Sáng ra thấy cửa tổ im lìm. Ghé tai không nghe gì. Mở ra thì bên trong trống, chỉ còn sáp và vài con lẻ.
Đàn đã bỏ đi, và gần như luôn có nguyên nhân từ chính chỗ đặt.
| Nguyên nhân | Dấu hiệu trước đó |
|---|---|
| Kiến vào tổ | Thấy kiến bò trên giá kê, ong canh cửa nhốn nháo |
| Quá nóng | Ong bu ngoài cửa tổ vào buổi trưa |
| Ẩm, mưa tạt vào | Bên trong có mùi mốc, sáp sẫm màu |
| Bị quấy liên tục | Mở nắp nhiều, tổ đặt chỗ rung |
| Đàn đã quá yếu | Quân thưa dần nhiều tuần trước đó |
Và cũng là cái dễ phòng nhất. Chân chống kiến cạn nước hoặc hết mỡ chỉ vài ngày là kiến lên được.
Đây là lý do việc kiểm chân chống kiến nên thành thói quen hằng tuần, chứ không phải làm một lần rồi thôi.
Đừng vội bỏ tổ. Mang vào chỗ râm, để khô, kiểm xem sáp có mốc không.
Nếu sáp còn tốt thì tổ dùng lại được cho đàn mới, và mùi tổ cũ còn giúp đàn mới ổn định nhanh hơn. Nếu có mốc rõ hoặc có mùi lạ thì nên bỏ phần sáp hỏng.
Phải xử lý xong nguyên nhân, không thì đàn thứ hai cũng đi theo.
Làm lại chân chống kiến, dựng thêm che nắng nếu chỗ đó nóng, làm mái rộng hơn nếu mưa tạt, và cân nhắc chuyển sang chỗ khác nếu vấn đề là rung động.
Vì môi trường không ở được nữa: kiến, quá nóng, ẩm, hoặc bị quấy liên tục.
Kiến vào tổ, thường do chân chống kiến cạn nước hoặc hết mỡ.
Có: ong bu ngoài cửa tổ, kiến trên giá kê, quân thưa dần nhiều tuần.
Được nếu sáp không mốc, và mùi tổ cũ giúp đàn mới ổn định nhanh hơn.
Xử lý xong nguyên nhân, không thì đàn thứ hai cũng đi.
Đây là nguyên nhân mất đàn số một trong nghề nuôi ong dú. Cách xử lý khi đang xảy ra và cách chặn nó lại ngay từ gốc rễ.
Sự cố hay gặp ở vùng ẩm và sau những mùa mưa dài. Nguyên nhân thật đằng sau, cách xử lý theo từng mức độ và cách phòng ngừa.
Không cần mở thùng ra tìm chúa làm gì. Dấu hiệu gián tiếp, mốc thời gian cần nhớ và cách xử lý nếu đúng là đàn mất chúa.
Xác ong nằm nhiều trước cửa sau khi vườn quanh đó phun thuốc. Cách nhận biết cho đúng và những gì thực sự làm được lúc đó.
Gió bão, vật nuôi húc phải, hoặc do chân kê đã mục. Cách xử lý ngay tại chỗ và cách gia cố lại cho những mùa bão sau này.
Không có dấu hiệu rõ ràng nào nhưng quân cứ ít đi dần đều. Cách loại trừ từng nguyên nhân một theo đúng một thứ tự hợp lý.
Thùng nuôi và nhà ong dú: vật liệu, kích thước, độ dày gỗ, cách chống nóng, chống mưa hắt, cách bố trí giá kệ. Thiên về kỹ thuật dụng cụ và tự làm thùng.