Mối, chuột và mấy loài hay quấy khác

Kiến là mối lo lớn nhất, nhưng không phải duy nhất.

Vài loài khác cũng gây phiền, mỗi loài có dấu hiệu và cách xử lý riêng.

Nhận biết từng loại

Mối: có đường đất nhỏ chạy dọc chân kê hoặc thành thùng. Gõ vào gỗ nghe rỗng. Mối không tấn công đàn nhưng phá thùng và chân kê, dẫn tới thùng đổ.

Chuột: chủ yếu phá thùng để trống hoặc thùng có đàn quá yếu. Có vết gặm ở mép gỗ.

Thằn lằn, nhện: rình bắt ong ở cửa tổ. Số lượng bắt được ít nên ít khi gây hại đáng kể.

Ong lạ hoặc côn trùng khác vào cướp mật: thấy khi đàn yếu, có xô xát ở cửa tổ.

Mối: xử lý thế nào

Mối không tấn công đàn ong nhưng làm hỏng thùng và chân kê, và hậu quả cuối cùng là thùng đổ.

Kiểm định kỳ: gõ nhẹ vào chân kê và đáy thùng, nghe rỗng thì có thể đã bị ăn.

Xem có đường đất nhỏ chạy dọc chân không.

Nếu phát hiện thì đổi chân kê sang loại mối không ăn được: trụ gạch, bê tông, hoặc sắt.

Không dùng thuốc chống mối gần thùng ong, vì ong dú nhạy mùi.

Thùng đã bị mối ăn nhiều thì chuyển đàn sang thùng khác.

Thùng để trống

Đây là chỗ chuột và mối hay tấn công nhất, và cũng dễ quên nhất.

Thùng trống có mùi sáp và nhựa cây còn sót, hút chuột tới gặm.

Cách phòng: làm sạch thùng ngay sau khi thu về, phơi nắng, rồi cất nơi khô ráo và kín.

Đừng để thùng trống ngoài vườn qua mùa mưa.

Kiểm lại trước khi dùng lại: gõ nghe rỗng, có vết gặm, hoặc có mùi lạ thì xử lý trước.

Khi nào không cần làm gì

Vài con thằn lằn hoặc nhện quanh khu nuôi là bình thường và không đáng lo.

Chúng bắt được rất ít so với quy mô đàn, và cũng ăn cả những côn trùng khác.

Chỉ khi thấy chúng tập trung nhiều ở đúng cửa tổ và đàn đang yếu thì mới nên dọn bớt.

Nói chung với những loài này thì can thiệp ít là hợp lý, khác hẳn với kiến.

Nguyên tắc chung

Đàn khoẻ tự chống trả được với phần lớn loài quấy phá.

Khi thấy nhiều loài cùng quấy một tổ thì thường là dấu hiệu đàn đó đang yếu sẵn.

Vì vậy nên tìm nguyên nhân làm đàn yếu, thay vì chỉ xử lý phần quấy phá.

Và ưu tiên biện pháp cơ học: chân chống, phát quang, đổi vật liệu. Hoá chất gần khu nuôi thì hại nhiều hơn lợi.

Ở Nhà Ong Dú, nguyên tắc này được giữ cho mọi loại sự cố.

Những chỗ người nuôi hay vấp

• Dùng thuốc chống mối gần thùng ong
• Để thùng trống ngoài vườn qua mùa mưa
• Xử lý loài quấy phá mà không tìm nguyên nhân đàn yếu

Câu hỏi thường gặp

Mối có tấn công đàn ong không?

Không, nhưng phá thùng và chân kê dẫn tới thùng đổ.

Thấy thằn lằn quanh tổ có cần đuổi không?

Thường không cần. Chúng bắt được rất ít.

Chuột phá thùng thì làm sao?

Chủ yếu là vấn đề với thùng trống. Cất nơi khô ráo và kín.

Có nên dùng thuốc chống mối không?

Không dùng gần thùng ong. Đổi chân kê sang trụ gạch hoặc sắt.

Nhiều loài cùng quấy một tổ là sao?

Thường là dấu hiệu đàn đó đang yếu sẵn.